X
تبلیغات
اینجا روی خط - ارتباطات سیاسی

اینجا روی خط

ارتباطات

ارتباطات سیاسی

در صفحه ی قبلی در بحث تعاریف ، به تعریف خود نظریه ی ارتباطات سیاسی به طور کلی پرداختیم، اما وقتی بخواهیم نظریه ی ارتباط سیاسی را به ط.ر جزئی تر مورد برسی قرار دهیم به این مورد می رسیم که نظریه های ارتباط سیاسی در کل به سه دسته تقسیم می گردد:

 1- "نظريات معتقد به تاثير مطلق رسانه ها، 2- نظريات معتقد به تاثير محدود رسانه ها و 3- نظريات معتقد به تاثير قدرتمند رسانه ها"( ایران 1384 ، 1 )                         

 

1- نظريات معتقد به تاثير مطلق رسانه ها

"در فاصله بين سالهای جنگ اول و دوم جهانی نظرياتی مطرح شد که تاثير مطلق رسانه ها را در حوزه نگرش و رفتار مورد توجه قرار داد. به اعتقاد اين نظريات، کنش و رفتار مخاطبان تابعی از محرک های رسانه ای است، يعنی از طريق تبليغات سياسی می توان نگرش و رفتار مردم را تحت تاثير قرار داد چون مخاطب يک عنصر منفعل است."

از نظریاتی که می توان در این حوزه مطرح کرد نظریه ی تزریقی است. مطابق این نظریه:

"اگر پيام آتشين و احساسی باشد و يک سری نمادها، کليشه ها و شعارهای تبليغاتی به طور مرتب تکرار از سوی رسانه ها تکرار گردد می تواند با تحريک احساسات و عواطف، آثار دلخواه را برجای گذارد". (همان منبع  ، 2  )

الیته ما در اینجا این نظریه را به طور کوتاه توضیح دادیم که توضیح کلی این رادر قسمت مربوط به خود این نظریه ((سرژ چاکوتین)) می دهیم.

خواستگاه سياسی و تاريخی نظريات تاثير مطلق در جنگ جهانی اول ، تبليغات سياسی راديوهای طرفين درگير در جنگ است. تبليغات سياسی راديويی در جنگ جهانی اول بعدها به تزدکترای ((هارولد لاسول)) تبديل شد.

" روش مطالعاتی و تحقیقاتی لاسول در زمینه ی ارتباطات اجتماعی به طور جامع در سال 1948 تحت عنوان ((مبنا و نقش ارتباطی در جامعه)) منتشر شد. وی سال بعد در کتابی به کمک همکاران خود به نام ((تبلیغات سیاسی ارتباطات و افکار عمومی)) انتشار داد، مقدمه ای درباره ی علم ارتباط جمعی نوشت وضمن بررسی این علم در دوره ی معاصر، موضوع آن را مشخص کرد.

وی به طور کلی روش مطالعاتی خود را بر مبنای عناصر ارتباط که شامل : پیام دهنده ، پیام ، وسیله ی انتقال پیام ، استفاده کنندگان از پیام و آثار اجتماعی پیام قرار داد." (معتمد نژاد ،1386، 19-18)

با این تفاسیر باید گقت که پروفسور لاسول جزء اولین کسانی بود که در زمینه ی نظریات معتقد به تأثیر مطلق رسانه ها کار کرد و باید یادآور شد که وی "مکتبی را به نام جامعه شناسی ارتباطات تأسیس نمود و این مکتب به تأثیر پیام های ارتباطی در جوامع توجه دارد و پیام و آثار اجتماعی پیام ها را مورد مطالعه قرار می دهد." (همان منبع ، 16 )

اگر بخواهیم این نظریات را از لحاظ تئوریک مورد بررسی قرار دهیم به این مورد می رسیم که خواستگاه آنها ، نظریه ی یادگیری در روان شناسی اجتماعی است، "که در دهه ی 1930 بر مبنای تحقیقات کسانی چون (( ایوان پاولوف )) فیزیولوژیست و روان شناس روسی در مورد شرطی شدن پاسخگر و ((بی. اف. اسکینر)) روان شناس آمریکایی در مورد شرطی شدن کنشگر ، محبوبیت و شهرت زیادی یافت. اندیشه ی اصلی این نظریه این است که رفتار شخص محصول یادگیری پیشین اوست."( کریمی 1387، 37 )

 

 

 

2- نظریات معتقد تاثيرات محدود رسانه ها

 

رد ریشه های این نظریات را باید در نظریات شناخت روان شناسی اجتماعی جستجو کرد . طبق نظریات شناخت "رفتار یک شخص بستگی به شیوه ی درک او از موقعیت های اجتماعی دارد . مردم خود به خود تصورات، افکار و باورهای خود را در باره ی یک موضوع اجتماعی به صورت ساده و معنا داری سازمان می دهند." ( همان منبع ،39 )

پروفسور(( لازار سفلد )) جزء کسانی بود که بر روی این که آیا تبلیغ سیاسی تأثیرات فراوانی بر مردم  داردکارکرد و نتیجه ی تمام تحقیقات وی این شد که این باور خوشبینانه است که تبلیغات سیاسی تأثیرات فراوانی بر مردم دارد، پس می توان نتیجه گرفت که مردم در میان اخبار گزینش میکنند وعمدتاً پيام هايی را انتخاب می نمايند که با عقايد و باورهايشان سازگار باشد.

"(( سفلد)) در مورد آثار وسایل ارتباطی دو جنبه قایل است. به عقیده ی وی پیام های ارتباطی دارای دو نوع اثر می باشد 1- اثار زود رس که عمدتاً با تصمیم قبلی و پیش بینی اداره کنندگان وهمکاران ارتباطات پدید می آید 2- اثار و نتایج دیر رس که غیر قابل پیش بینی و غیر منتظره هستند."(معتمد نژاد 1386،21) 

 

" ازدیگر نظرياتی که در اين دوران تا اواخر سالهای دهه 60 ميلادی مطرح شد می توان به الگوی نشر نوآوری های ((راجرز)) اشاره کرد که برخلاف نظريات (( لرنر)) که به "نوگرايی" و مهاجرت از روستا به شهر اعتقاد داشت، ((راجرز)) به نوآوری اشاره کرد و توصيه نمود که امکانات کافی برای مدرن شدن به روستائيان داده شود. به اعتقاد او برای قابل پذيرش کردن نوآوری هم رهبران افکار بيشترين نقش را دارند و اگر بتوان به نوعی رهبران افکار را برای اين پذيرش قانع کرد می توان نسبت به پذيرش نوآوری اميدوار بود. تحت تاثير همين مسائل هم الگوی دو مرحله ای جريان ارتباطات مطرح شد. همچنين نظريه استحکام يا تاثير محدود هم در اين مورد قابل طرح است که مطابق آن مخاطب فعال است، پارامترهای غير ارتباطی اهميت فوق العاده دارند و تاثير عمده رسانه ها در استحکام و تقويت باورها و عقايد موجود است و نمی توانند نگرش مردم را تغيير دهد."( ایران 84 ، 3 )

 

3- نظریات معتقد تاثير قدرتمند رسانه ها

 

"از اواخر دهه 60 و اوايل دهه 70 و با رشد و فراگير شدن تلويزيون و همچنين طرح نظريات مارکسيستی چپ مثل مکتب فرانکفورت که معتقد بودند رسانه ها در کشورهای غربی ابزار مشروعيت بخش نظم سياسی حاکم و توجيه گر وضع موجود هستند، نظريات جديدی مطرح شد که معتقد به تاثير قدرتمند رسانه ها بودند. از جمله نظريات مهم اين دوره هم می توان به نظريه برجسته سازی اشاره کرد که توسط "شاو" و "مک کامب" با تحقيق انتخابات رياست جمهوری آمريکا در سال 1968 انجام گرفت و معتقد بود رسانه ها موضوع را بزرگ می کنند و باعث می شوند موضوعات در نظر مردم برجسته شوند." ( همان منبع ، 4 )

 

 

"ازديگر نظريات اين دوران همچنين می توان به نظريه مارپيچ سکوت از اليزابت نئومان هم اشاره کرد که با سه خاصيت همه جايی بودن، هم صدايی بودن و مداوم و متراکم بودن،از تاثير قدرتمند رسانه ها در افکار عمومی در حمايت از عقيده رايج و عدم توجه به عقيده مخالف به عنوان يک استراتژی گفت. سئوالات مطرح مطابق اين نظريه اين است که "عقيده اکثريت کدام است؟، عقيده رو به تزايد کدام است؟ و برای منزوی نشدن گرايش به چه عقيده ای بايد وجود داشته باشد؟مطابق نظريه مارپيچ سکوت يکی از دلايل سکوت اقليت ها، ترس از انزوا است و اينگونه القا می شود که اکثريت جامعه به موضوعی گرايش دارد تا افراد مردد هم نسبت به عقيده اکثريت گرايش پيدا کنند. به عنوان يک مثال از انتخابات نهم رياست جمهوری ايران می توان به عدم حضور 20 ميليون نفر اشاره کرد، در حاليکه عقيده غالب اين عده را ناديده می گرفت و تنها به تبليغ حضور می پرداخت. هرچند از اين نظريه

هرچند از اين نظريه انتقاد هم شد و "لاسورسا" از عدم مصداق آن در صورت برخورداری مردم از دانش و معلومات سياسی بالا خبر داد که حتی اين عده اگر در اقليت هم باشند حرف می زنند و دقيقا همين ويژگی های فردی در اين نظريه ناديده گرفته می شود. به عنوان مثال در فيلی پين، مخالفان با راديو، کليسا و چند نشريه مرحلی مارپيچ سکوت را شکستند.(همان منبع ، 5 )

 

تبليغ سياسي

نظريه ارتباط جمعي در قلمو علوم سياسي در فاصله دو جنگ جهاني مطرح مي شود و با مطرح شدن تبليغات سياسي مورد توجه قرار مي گيرد." که تاثير مطلق رسانه ها را در حوزه نگرش و رفتار مورد توجه قرار داد. به اعتقاد اين نظريات، کنش و رفتار مخاطبان تابعی از محرک های رسانه ای است، يعنی از طريق تبليغات سياسی می توان نگرش و رفتار مردم را تحت تاثير قرار داد چون مخاطب يک عنصر منفعل است" تبليغات سياسي در واقع فشاري است كه براي نيل به مقاصد خاص سياسي تحميل مي شود." (معتمد نژاد،86، 10)

"اژه پروپاگاندا یا تبلیغ سیاسی از عبارت لاتین «Congragatio de propaganda fild» به  معنی «مجمع مروجین ایمان» گرفته شده است. این مجمع در سال ۱۶۲۲ از طرف کلیسای کاتولیک رم تأسیس گردید. تأسیس این نهاد همزمان با نهضت اصلاح دین بود، یعنی زمانی که گروه های مختلف پیوند خود را با کلیسای رم قطع می کردند. در واقع ایجاد این نهاد از طرف کلیسا اقدامی مبارزه جویانه در برابر نهضت اصلاح دین محسوب می شد. یکی از مسائل مهم این عصر، مبارزه میان علم و دین بود." (اميري، 2006، 1)

 در واقع واژه تبليغات سياسي poropaganda به معناي نشر كردن برانگيختن يا به حركت واداشتن انديشه ويژه است."پروپاگاندا (تبلیغ سیاسی) در فاصله دو جنگ جهانی، موضوع بسیاری از کتاب‌ها بود. در آن زمان مردم برای پروپاگاندا قدرت تاثیرگذاری خارق‌العاده قائل بودند. اهمیت پدیده پروپاگاندا و تاثیرات احتمالی آن برای مردم در آن ایام سبب شد که نخستین ایده‌های تئوریک درباره تاثیرات رسانه‌های همگانی از بررسی‌ها و تحلیل‌هایی که درباره پروپاگاندا انجام شد به وجود آید.

پروپاگاندا (تبلیغ سیاسی) در فاصله دو جنگ جهانی، موضوع بسیاری از کتاب‌ها بود. در آن زمان مردم برای پروپاگاندا قدرت تاثیرگذاری خارق‌العاده قائل بودند. اهمیت پدیده پروپاگاندا و تاثیرات احتمالی آن برای مردم در آن ایام سبب شد که نخستین ایده‌های تئوریک درباره تاثیرات رسانه‌های همگانی از بررسی‌ها و تحلیل‌هایی که درباره پروپاگاندا انجام شد به وجود آید. هرچند این نظریات ساده و فاقد هرچند این نظریات ساده و فاقد پیچیدگی بودند با وجود این، می‌توان ریشه‌های نظریه‌پردازی در دو حوزه مهم از مطالعه ارتباطات را در همین اندیشه‌های اولیه درباره پروپاگاندا جست‌وجو کرد. یکی از این دو حوزه تحقیق مربوط به «تغییر نگرش» Attitud change است که به طور سنتی یکی از حوزه‌های اساسی تحقیق در علم ارتباطات به شمار می‌رود. این دسته از تحقیقات در پی آن بود که دریابد موثرترین تکنیک برای ایجاد تغییر در نگرش مردم کدامند؟ مطالعاتی که درباره پروپاگاندا (تبلیغ سیاسی) انجام شده بود، توانسته بود، هرچند موقتی، به این سوال پاسخ دهد. دومین حوزه تحقیق مربوط به نظریه‌پردازی درباره تاثیرات عمومی رسانه‌های همگانی می‌شد، برای نمونه رسانه‌های همگانی بر افراد و جامعه چه تاثیری می‌گذارد؟ این تاثیرات چگونه صورت می‌گیرد." ((همان منبع، 1))

لاسول درسال ۱۹۲۷ كتابي تحت عنوان ( تكنيك پروپاگاندا در جنگ جهاني اول ) منتشر مي كند اين نخستين كوشش بود كه به طور جدي از پروپاگاندا تعريف به عمل آورده است.

"از نظر لاسول «پروپاگاندا کوششی است که به منظور کنترل نظرها با استفاده از نمادهای مهم و یا از طریق بهره برداری از داستان ها، شایعات، گزارش ها، تصویرها و اشکال دیگر ارتباط اجتماعی صورت می گیرد.»"((همان منبع، 2)) . در سال 1937 تقريبا تعريف متفاوتي از پروپاگاندا ارائه مي دهد"دراين تعریف «پروپاگاندا به معنی وسیع خود، عبارتست از تکنیک اثرگذاری بر رفتار انسان از طریق سازماندهی و یا دست کاری در واقعیت ها» دست کاری در واقعیت ها ممکن است در قالب های گفتاری، نوشتاری، تصویری و یا موسیقی باشد. تعریف هایی که لاسول پیشنهاد کرده است شامل بسیاری از آگهی های تجاری و همچنین مسائلی که تحت  عنوان «ترغیب» مطرح شده است می گردد. هرچند لاسول تصریح کرده است که «هم آگهی های تجاری و هم روابط عمومی ها بخشی از رشته پروپاگاندا محسوب می شوند.»"((همان منبع، 2))

"لاسول اهداف چهارگانه پروپاگاندا را نیز مطرح ساخته است که عبارتند از: ۱- بسیج کردن احساسات علیه دشمن، ۲- حفظ روابط حسنه با متحدین، ۳- حفظ دوستی و در صورت امکان _ جلب همکاری کشورهای بی طرف، ۴- تضعیف و نابودی روحیه دشمن"((همان منبع، 2))

" راجر براون روانشناس آمریکایی، پروپاگاندا و ترغیب را از یکدیگر متمایز سازد و سپس به بررسی و ارائه تعریفی از پروپاگاندا اقدام نماید. براون «ترغیب» را عمل استفاده از نمادها به منظور ایجاد تغییر در رفتار دیگران تعریف کرده است. او معتقد است که کوشش  هایی که برای ترغیب صورت می گیرد زمانی به پروپاگاندا تغییر می یابند که «فرد به این نتیجه برسد که رفتاری که هدف ترغیب کننده است بیشتر به نفع اوست تا به سود ترغیب شونده»"((همان منبع ، 2)) در اينجا هيچ معيار مطلقي كه فرد يقين كند كدام رفتار ترغيب و كدام پروپاگاندا است به درستي مشخص نشده است و اين تمايز بستگي به قضاوت فرد دارد.

آموزش پروپاگاندا

" در سال ۱۹۳۷ مؤسسه ای به نام تجزیه و تحلیل پروپاگاندا در آمریکا به وجود آمد که اعضای آن را روانشناسان و جامعه شناسان برجسته ای از جمله ادگار دیل و لئونارد دوب که از پیشگامان نظریه سازی در علم ارتباطات به شمار می رفتند تشکیل می دادند.

مؤسسه فوق الذکر مطالعات گسترده ای درباره پدیده پروپاگاندا انجام داد و کتاب ها و جزوات متعددی را نیز برای روشن ساختن افکار عمومی مردم آمریکا منتشر ساخت و هم اکنون این موضوع به عنوان یک رشته تحصیلی در بسیاری از دانشگاه های دنیا تدریس می شود."(( همان منبع، 2و3))

 

تکنیک های پروپاگاندا

 

تکنیک های هفت گانه پروپاگاندا عبارتند از:

"1- برچسب زدن: با استفاده از این تکنیک به شخص، یک ایده یا یک گروه که هدف حمله است یک برچسب توهین آمیز زده می شود. این تکنیک با این هدف مورد استفاده قرار می گیرد که ایده و فکری را رد کنیم و یا محکوم سازیم، بدون آن که در صدد یافتن دلیلی برای تصمیم خود باشیم. برچسب زدن و توهین معمولاً در آگهی های تجارتی، که بر اساس رقابت عمل می کنند، مورد استفاده قرار نمی گیرند. دلیل آن احتمالاً اکراه از بردن نام محصولات رقیب و یا انگ زدن به چنان محصولاتی است. از این تکنیک غالباً در سیاست و سایر حوزه های عمومی استفاده می شود.

۲- تعمیم جذابیت: در استفاده از این تکنیک سعی می شود که بین یک چیز با چیزی دیگر که معرف خوبی، درستی، پاکی و امثال آنها است، ارتباط داده شود و بدین وسیله صفات نیک آن چیز را به چیز اول تعمیم دهند. هدف اصلی در اینجا تشویق پیام گیر به پذیرش و تأیید چیز اول است، بدون این که دلیل آن را بدانیم. استفاده از تکنیک تعمیم جذابیت به قدری ظریف انجام می گیرد که به سختی متوجه انگیزه فرستنده پیام می شویم. در نام گذاری محصولات و فروش بعضی کالاها، معمولاً از کلمات جذاب و با ارزش استفاده می شود که برای ما دلپذیرند. مثلاً «آرد طلایی» ، «نان اعجاب آور» ، «سفری آسوده با خودروی خانواده» و...

 

 

۳- تکنیک انتقال: هدف از این تکنیک، انتقال اقتدار، ضمانت قانونی و اعتبار چیزی که مورد احترام همگان است به چیزی دیگری، به منظور کسب اعتبار و عزت بیشتر برای آن به عبارت دیگر مکانیسم انتقال بر اساس فرآیند ارتباط بین دو عامل عمل می کند. به جای این که از ارتباط یا مراوده بین این دو عامل احساس گناه حاصل شود، نتیجه این ارتباط برای عامل دیگر تحسین برانگیز می شود و در واقع هدف ارتباط گر این است که یک ایده، یک کالا یا علتی را به عامل دیگری که مورد علاقه مردم است و مردم نگرش مثبتی بدان دارند مرتبط سازد.

 

 

۴- شهادت دادن: تکنیک شهادت دادن یا تصدیق در پروپاگاندا در حالتی است که شخص مورد اعتماد و یا شخص غیرقابل اعتماد و منفوری درباره درستی یا نادرستی یک فکر، یک برنامه، یک محصول یا فردی ابراز عقیده می کند. تکنیک شهادت و تصدیق شیوه متداولی به ویژه در عرصه آگهی های تجارتی و مبارزات انتخاباتی محسوب می شود.

 

 

۵- تکنیک مردم عوام: تکنیک مردم عوام تمهیدی است که فرستنده یا گوینده سعی می کند به  مخاطبین خویش این پیام را القا نماید که نظریات و اندیشه های او به این دلیل صحت دارد که برخاسته از فرهنگ و اعتقادات مردم کوچه و بازار است. این تکنیک در حوزه سیاست توسط سیاست بازان زیاد مورد استفاده قرار می گیرد. ولی اخیراً این تکنیک به عرصه تبلیغات و آگهی های تجارتی نیز سرایت کرده است. تبلیغات تجاری که برای محصولات مواد غذایی در تلویزیون تبلیغ می کند، معمولاً از مدل های ساده و عوام برای تبلیغ چنین موادی استفاده می کند به ویژه محصولات لبنی، مواد غذایی مخصوص صبحانه، نان، بستنی و امثال آن.

6- جمع آوری کارت های یکدست: تکنیک جمع آوری کارت های یکدست، به معنی انتخاب جزئیات و تکه های پراکنده ای از یک موضوع یا یک واقعه است که میان انبوهی از اطلاعات واقعی و غیرواقعی دستچین شده است به نحوی که با یکدیگر مطابقت می کنند.   

به عبارت دیگر، این تکنیک عبارت است از انتخاب بحث ها و یا مدارکی است که به خاطر حمایت از یک موضع و نادیده گرفتن دلایل و استدلال هایی است که برای پشتیبانی از موضع مخالف ارائه می شود."( همان منبع، 3و4) بهترین نمونه های تکنیک کارت های یکدست را می توان در تبلیغاتی مشاهده کرد که برای معرفی فیلم های سینمایی ارائه می شوند به ویژه آن بخش از نظریات منتقدین سینمایی که جنبه نقل قول دارد. معمولاً در تبلیغات سینمایی، آن دسته از نقل قول های منتقدین با دقت انتخاب می شوند که ارزیابی آنها از فیلم مثبت تر است. بسیاری از آگهی های تجارتی که مصاحبه شهروندان عادی را درباره تولیدات مختلف نشان می دهند از همین تکنیک کارت های یکدست استفاده می کنند.

 در اين بخش به دليل اينكه بحث اصلي ما بر سر موضوع تبليغات سياسي بود زياد وارد حيطه تبليغات تجاري نشديم و در اينجا به تعريفي كوتاه از تبليغ تجاري بسنده مي كنيم كه اينطور بيان مي كنند كه "تبليغات تجاري عبارت است از فشاري كه به منظور كسب سود منافع مالي صورت مي گيرد." (كاظم معتمد نژاد،86،10) و در واقع همانطور كه از مثال هايي كه براي تكنيك هاي هفتگانه  تبليغ سياسي عنوان شده اين نكته بارز است كه اين تكنيك ها نه تنها در زمينه هاي تبليغات سياسي بلكه در زمينه تبيغات تجاري هم كاربرد دارند و به اين تبليغات هم سرايت كرده اند.

ازجمله تفاوت هايي كه تبليغات سياسي و تجاري با هم دارند، مي توان به اين نكته اشاره كرد كه در تبليغات سياسي مخاطب تاثير پذيز و كاملا منفعل فرض فرض مي شود و تبليغات مستقيم است اما در مقابل تبليغات بازرگاني تبليغ ها به صورت غير مستقيم با فعال فرض كردن مخاطب انجام  مي گيرد.

 

زندگی نامه ی د کتر گوبلز


تولد ونوجوانی

"یوزف گولبز با نام کامل پائول یوزف(یوسف)گوبلز در 1897در خانواده ایی کاتولیک مذهب در شهر ریت آلمان به دنیا آمد.شهر صنعتی کوچکی که در گذشته در جنوب مونشن گلاد باخ قرار داشته واکنون هم جزو همان هست.پدرش کارمند ساده ومادرش کارگر کشتزار بوده است.وی در همان کودکی چنان استعداد شگرفی از خود نشان داد وپله های تحصیل را یکی یکی بالا رفت تا جایی که موفق به دریافت ‘’دکترای رشته فلسفه از دانشگاه هایدلبورگ گشت."( محمدی ،1387 ، 58 )

آغاز جنگ جهانی اول وسربازی

"یوسف در حدود 160 سانتیمتر قد داشت ،به دنبال عمل جراحی که در دوران کودکی روی استخوان هایش صورت گرفته بود از یک پایش می لنگید واز کفش های طبی بهره می برد.اندکی پیش از آغاز جنگ جهانی اول ،وی جهت ورود به ارتش آلمان اقدام نمود ،اما بدلیلی که یاد شده بود در ارتش به خدمت گرفته نشد.’’به دنبال این شکست گوبلز خود را به مدت دو روز در اتاق خویش حبس کرد ودر حالی که در تمام مدت می گریست واز خروج از اتاق خودداری می کرد. او 10 سال اینده را با نوشتن رمان،داستان‌های کوتاه،نمایشنامه وشعر گذراند ،اما هرگز موفق به چاپ آنها نشد.وی این مشکلات را از چشم یهودیا که در آنزمان قسمت بزرگی از صنعت چاپ ونشر آلمان که توسط آنان اداره می شد می دید.شاید یکی از دلیل هایی که او شدیدا از یهودیان نفرت داشت این بود.البته با نگاهی که به آینده او می توان فهمید تمام نوشته های او ارزش چاپ راداشته است."(همان منبع ، 58 )

بعد از جنگ جهانی اول

"جنگ به پایان رسید؛عدم پذیرش در ارتش،ضعف بدنی و احساس ننگی که گوبلز مانندبسیاری از آلمانی ها از پذیرش معاهده ورسای حس می کرد؛باعث شد که وی برای سالیان سال تبدیل به مردی گوشه گیر شود.اندکی بعد که یوسف تا حدودی خود را باز یافت به خواست والیدنیش در بانکی مشغول به خدمت شد وبه دلیل روابط عمومی خوب وقدرت کلامش در این کار نسبتاً موفق بود.کار در بانک تجربه خوب برای یوزف جوان بود.او در اوایل دهه ی 1920 به حزب کاگران سوسیالیست آلمان(NSDAP)پیوست.در همان روزها که برای اولین بار با پیشوای خود،آدولف هیتلر ملاقات نمود.این تجربه برای که جوانی زیاد خواه بود بسیار هیجان انگیز و محرکت وتأثیر گذار بود.یوزف در گوشه ایی در دفترچه خاطرات خود دیدارش با پیشوای خویش را اینگونه توصیف می کند: ((مانند یک دوست قدیمی با من دست می دهد چشمان درشت آبیش مانند ستارگان آسمان شب می درخشند.با من احوال پرسی می‌کند.این مرد لیاقت پادشاهی دارد.)) یوزف همواره پیشوا را تحسین می‌کرد واو را الگو ی خود می دانست.در برگی از دفتر خاطرات وی اینگونه می خوانیم:((هیتلر حضور دارد با وجود او شعفی عجیبدر خود حس می کنم.اومانند دوسیتی قدیمی با من برخورد می کند و هوای من را دارد نمی توانم بیان کنم که تا چه حد اورا تحسین می کنم او چه دوست خوبی برایم می تواند باشد وآنگاه که صحبت می کند چقدر احساس کوچک بودن می کنم.عکسش را به من هدیه می دهد.’’’هایل هیتلر’’’ .می خواهم با هیتلر دوست شوم او بینظیر است عکسش را روی میزم می گذارم سخنان پیشوا همانند کلام الهی می باشد.))" (همان منبع ، 59 )

 

شناخته شدن گوبلز توسط هیتلر

"هیتلر همواره توانایی گوبلز را در نویسندگی تحسین می نمومد و قدرت کنترل ذهن و افکار مردم را در او میدید آنها هر دو به خوبی قدرت تبلیغات را می شناختند واین همانندی و هماهنگی و عقیده شان موجب دوستی و نزدیکی آنها گشت.دوستی ونزدیکی که تا دم مرگ ادامه یافت.در آن سالها عمده سخنرانی ها و بیانیه های حزب یا توسط شخص پیشوا به مردم اعلام می گشت ویا یوزف این وظیفه را به عهده می گرفت.این دو دوست وهمکار در کنار هم به مبارزه تبلیغاتی پرداخته و روز به روز ارزش های نازیسم را در مردم نهادینه می کردند.هیتلر که از طرفی قدرت سخنوری وبیان دکتر را می دید و از طرف دیگر هر ورز بیشتر از دیروز به وفا دارای او پی می برد او را به عنوان سخنگوی حزب و گسترش دهنده عقاید نازیسم درشهر برلین برگزید.وظیفه ی خطیری که گوبلز از پس آن بر آید.

سال 1927 بود که دکتر سردبیر گاهنامه رسمی ناسیونال سوسیالیسم آلمان به نام یورش ((Der Angriff))که خودش نیز آنرا پایه نهاده بود.گشت و تکلیف گسترش عقاید نازیسم در عرصه مطبوعات برعهده او گماشته شد.همان طوری که چندی قبل وظیفه گسترش عقاید نازیستی در میان انبوه مردم برلین را پذیرفته بود.سیاست های تبلیغاتی وی عمدتاً صریح،تهاجمی وخصمانه بود. تبلیغات آن است که حاصلش موفقیت کامل باشد و هرگونه عمل مشابهی که حاصل جز این داشته باشد دیگر تبلیغات نیست! که این حرف صراحت کامل گوبلز را می رسند.گوبلز سخنگوی محبوب هیتلر بود.تنها کافی بود گوبلز چند کلامی با جمعیت سخن بگوید تا بتواند کنترل افکارشان را در دست بگیرد و خون ملی گرایانه را در رگهایشان به جریان بیندازد و آنها را از جای خود کنده،وادار به فریاد زدن ، شعار دادن و در نهایت عمل کند.او در سخنوری بی همتا می نمود."(همان منبع ، 59 )

اوج فعالیتهای ضدیهودی او در سازماندهی «شب بلورین» در شب دهم نوامبر بود. از سال ۱۹۴۰ به بعد گوبلز مدیر مجلهٔ هفتگی «Das Reich» بود که در سرمقالهٔ آن همواره دربارهٔ «پیروزی نهایی» در آیندهٔ نزدیک می نوشت و از اختراع سلاح های معجزه‌آمیز خیالی خبر میداد. بعد از شکست آلمانی ها در استالینگراد، گوبلز سخنرانی ای عوامفریبانه و تبلیغاتی در برلین ایراد کرد که در آن این جملهٔ مشهور خود را فریاد می زد: «آیا جنگ مطلق را میخواهید؟» Wollt) Ihr den totalen Krieg)

او حتی وقتی شکست آلمان در جنگ مشخص شده بود، به هیتلر وفدار ماند و نهایتاً پس از ورود ارتش سرخ به برلین در اول مه۱۹۴۵ خودکشی کرد. وی به هنگم مرگ تنها ۴۸ سال داشت.  

 

نظریه ی گوبلز

 

"گوبلز وزير تبليغات هيتلر از جمله افرادی بود که تئوری تزريقی را به کار بست. به اعتقاد محققی به نام سرژ جاکوتين که بر روی شيوهای تبليغات نازی ها در آلمان تحقيق کرده است، اين تبليغات در واقع تجاوز به روح و روان ملت آلمان بود که رفتار سياسی آنها را تابعی از ماشين تبليغات دولت می کرد. مطابق اعتقاد گوبلز اگر يک تبليغگر بتواند غريزه غالب را بشناسد و آن را تحريک کند می تواند پاسخ دلخواه را بگيرد. غريزه غالب بعد از جنگ جهانی اول احساس دشمنی و تنفر بود و گوبلز از اين احساس با استفاده از سينما و راديو بيشترين استفاده را کرد.
هرچند در دوران هيتلر ارعاب هم وجود داشت و به قول "هانا آرنت" تبليغات و ارعاب دو روی يک سکه هستند.
(  2،84،Iran paparazzi)
 

سرژچاکوتین

اندیشمند روسی تحت تاثیر اندیشه های پاولف اندیشمند روسی مبتنی بر نظریه شرطی سازی عقیده داشت از طریق تبلیغات سیاسی می توان توده های مردم سخت تحت تاثیر قرار داد." چاکوتین در کتابی تحت عنوان تجاوز به توده ها بر این باور بود که می توان انسانها را شرطی ساخت و در آنان عادتهای تازه پدید آورد و در جهت دلخواه هدایتشان کرد.وی با بررسی روش تبلیغات گوبلز به این نتیجه رسید که اساسا تبلیغات سیاسی با تکیه بر غرایز اساسی بشر امکان پذیر است.  وی بر این نظر است که رفتار بشر نتیجه چهار غریزه تغذیه ، میل جنسی ، عشق مادری و دشمنی است.اما در هر زمانی یکی از این غرایز وجه غالب را دارد.به نظر او تبلیغاتی موفق است که این غریزه تاریخی را بشناسد،همان گونه که هیتلر دشمنی را شناخت." (يحيايي، 2006، 5)

چاکوتین تئوری تزریقی را مطرح کرد.

 

تئوری تزریقی (تاثیر قدرتمند)

 

در فاصله بین دو جنگ جهانی یکی از اولین نظریه ها درباره تاثیر پیام ارتباطی به وجود آمد.(دهه 20 و 30) هیتلر ، موسولینی و کافلین در آمریکا از پیشگامان پیدایی این نظریه هستند.

"این نظریه می گوید:  پیام را می توانید به جامعه تزریق کنید.هر چه میزان محتوای پیام بیشتر باشد ، رفتار مخاطب در آن با تکرار محتوا بیشتر تغییر می کند.این تئوری جزو مجموعه تئوری های گلوله ای است.

نظریه تزریقی بر این اساس استوار است که وسایل ارتباط جمعی اثری قوی ، مستقیم و فوری بر مخاطبان دارد.آثاری که به وسایل ارتباط جمعی نسبت داده می شود،رابطه نزدیکی با نظریه محرک – پاسخ دارد.در این نظریه پیام حالت تزریق به جامعه را دارد.اگر پیام با ظرافت خاصی تهیه شود،می تواند تغییرات رفتاری بوجود آورد.این نظریه برای پیام اهمیت زیادی قایل است و برای گیرندگان هیچ گونه ارزشی قایل نشده است.و گیرندگان منفعل فرض شده اند.(انفعال مخاطب)

در این الگو :

1-     وسایل ارتباطی قدرتمند می توانند مغزهای بی دفاع را تحت تاثیر خود قرار دهند.

2-     مخاطبان با وسایل ارتباطی در رابطه هستند ، اما با یکدیگر تماس ندارد .در این نظریه به بعد احساسی و عاطفی محتوای پیام نسبت به بعد ادراکی آن توجه بیشتری شده است.انتقاد بر این نظریه این است که به آثار کوتاه مدت پیام توجه دارد نه آثار بلند مدت.

3-     این نظریه تکرار و انتشار پیام را عامل اصلی تاثیر در رفتار مخاطب می داند.

4-     کاربرد این نظریه بیشتر در جوامع توتالیتر (خودکامه) که امکان بازخورد از طرف گیرنده به دلیل جو سیاسی حاکم وجود ندارد ، می باشد."(همان منبع ، 5)

5- اين نكته را بايد در نظر داشت كه امروز مخاطبان هوشمند و هشيارتر از قبل شده اند، بنابراين كثرت رسانه ها و هوشمندي مخاطبان باعث مي شود كه ديگر آنها مانند قبل منفعل نباشند يا اينكه حداقل اين انفعال بسيار كمتر از گذشته شده است .

6- اين نظريه در دوران خاصي مثل جنگ جهاني اول و دوم كارساز بوده و الزاما در دوران ديگر كارساز نيست، زيرا در جوامع فعلي محرك هاي متعدد و متضاد وجود دارد.

منابع:

 

* yahyaee در December 26, 2006 11:57 PM- 11:57 PM- ahmad@yahyaee.com

*www.esalat.com24 april 2007 17:42:49

* امیری، باقر- May 6, 2006 03:56 PM ahmad@yahyaee.com

* جلسه ی اول 6/7/84 – جلسه ی دوم  13/7/84   سایت    Iran paparazzi

*معتمد نژاد- کاظم (1386) "وسایل ارتباط جمعی" انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی

تهران چاپ هفتم

*کریمی – یوسف (1387) "روان شناسی اجتماعی " انتشارات ارسباران تهران چاپ

نوزدهم

 

*میرزائی – محمد (1381) "روابط عمومی برتر" انتشارات مرشد تهران چاپ اول

 

*محمدی – هومان (1387) "مجله جنگ افزار" شماره ی 30 مقاله دکتر گوبلز 

این گلها تقدیم شما چون خیلی گلی هستید با بنده همراه باشید دوستتون دارم خیلی زیاد خدارا نبرید از یاد

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1388ساعت 21:27  توسط مجید سعیدی  |